Элементы каменнага мура

КАМЕННЫЕ РАБОТЫ
КАМ'ЯНІ РОБОТИ
КАМЕННЫЯ ПРАЦЫ

Цагліна або камень прастакутнай формы мае шэсць граняў (мал. 12, а). Дзве процілеглыя найбольшыя пасцелі (грані) 2, якімі цагліна (камень) кладуць на раствор, завуць пасцелямі (ніжняй і верхняй). Доўгія бакавыя грані цагліны (каменя) завуць - лыжкамі 3, кароткія, завуць - штурхялямі.

Мур (мал. 12, бы) выконваюць гарызантальнымі шэрагамі, укладваючы камяні плазам, т. е. на пасцелю 9. У асобных выпадках, напрыклад пры муры карнізаў або тонкіх (1/4 цагліны) перагародак,- на рабро, т. е. на бакавую ложковую грань. Крайнія шэрагі цагліны або камянёў у шэрагу мура, утваральныя паверхня мура, завуць вёрстамі. Адрозніваюць вёрсты вонкавыя 4, размешчаныя са боку фасада будынка, а унутраныя 5 - з унутранага боку памяшкання. Шэраг мура з цаглін, звернутых да вонкавай паверхні сцяны доўгай бакавой гранню, завуць ложковым 14, а кароткай гранню - старчаковым 13. Цагліны і камяні, выкладзеныя паміж вонкавай і ўнутранай вёрстамі, завуць забутовочными, або забуткой 6.

Грані каменя і цагліны (а) і элементы каменнага мура (бы): 1 - штурхель, 2 - пасцеля, 3 - ложок, 4 - вонкавая вярста, 5 - унутраная вярста, 6 - забутка, 7 - другі шэраг, 8 - першы шэраг, 9 - гарызантальнае шво (пасцеля), 10 - вертыкальнае падоўжнае шво, 11 - вертыкальнае папярочнае шво, 12 - фасад, 13 - старчаковы шэраг, 14 - ложковый шэраг

Мал. 12. Грані каменя і цагліны (а) і элементы каменнага мура (бы):
1 - штурхель, 2 - пасцеля, 3 - ложок, 4 - вонкавая вярста, 5 - унутраная вярста, 6 - забутка, 7 - другі шэраг, 8 - першы шэраг, 9 - гарызантальнае шво (пасцеля), 10 - вертыкальнае падоўжнае шво, 11 - вертыкальнае папярочнае шво, 12 - фасад, 13 - старчаковы шэраг, 14 - ложковый шэраг

Вышыня шэрагаў мура складаецца з вышыні камянёў (цагліны) і таўшчыні гарызантальных швоў 10... 15мм (сярэдняя ў межах паверху - 12мм). Таўшчыня асобных вертыкальных швоў дапушчаецца 8...15мм, сярэдняя не павінна перавышаць 10мм. Вышыня шэрагаў цаглянага мура з улікам сярэдняй таўшчыні шва 12мм павінна складаць (у міліметрах): для мура з цагліны - таўшчынёй 65мм - у сярэднім 77, патоўшчанай цагліны таўшчынёй 88мм - 100. З цагліны таўшчынёй 65мм на 1м муры па вышыні прыходзіцца 13 шэрагаў, таўшчынёй 88мм - 10 шэрагаў.

Шырыню цаглянага мура сцен, званую таўшчынёй, робяць кратнай 1/2 цагліны або каменя: 1 цагліна - 250мм, 1 1/2 - 380мм, 2 - 510мм, 21/2 цагліны - 640мм і т. д. Таўшчыню сцен прызначаюць з улікам вертыкальных швоў. Перагародкі ў будынках выкладваюць у 1/2 або 1/4 цагліны, т. е. таўшчынёй 120 і 65мм. Усё выкладзеныя вышэй паняцці аб элементах каменнага мура ў роўнай меры ставяцца да ўсіх выглядаў каменных дробнаштучных матэрыялаў: цагліны, керамічных або бетонавых камянёў, бутавага каменя, дробных блокаў з прыроднага каменя.

Архітэктурна-канструктыўныя элементы сцен. Сцены будынкаў, выконваючы функцыі абароны ўнутраных памяшканняў ад атмасферных уздзеянняў, адначасова фармуюць вонкавае аблічча будынка. У сувязі з гэтым пры канструяванні сцен прадугледжваецца пэўная для будынка сістэма размяшчэння і памераў аконных праёмаў, міжаконняў, паяскоў, эркераў і іншых архітэктурна-канструктыўных элементаў. На мал. 13. паказаныя асноўныя элементы.

Архітэктурна-канструктыўныя элементы сцен: 1 - цокаль, 2 - аконны праём, 3 - паясок, 4 - сандрык, 5 - міжаконне, 6 - перамычка, 7 - карніз

Мал. 13. Архітэктурна-канструктыўныя элементы сцен:
1 - цокаль, 2 - аконны праём, 3 - паясок, 4 - сандрык, 5 - міжаконне, 6 - перамычка, 7 - карніз

Цокаль (мал. 14) - ніжняя частка вонкавай сцяны будынка, ляжалая непасрэдна на падмурку. Яна падвяргаецца частым механічным, тэмпературным і іншым уздзеянням. Цокаль будынкаў абліцоўваюць пліткай або прыродным каменем (мал. 14, а), атынкоўваюць цэментавым растворам. Ужываюць таксама подрезной тып цокаля - ніжняя частка яго выкладзеная з бетонавых блокаў меншай таўшчыні, чым верхняя частка з цагліны (мал. 14, бы).

Тыпы цокаля: а - з цагліны, абліцаваны плітамі, бы - з бетонавых блокаў, подрезной

Мал. 14. Тыпы цокаля:
а - з цагліны, абліцаваны плітамі, бы - з бетонавых блокаў, подрезной

Праёмы ў сценах - робяць для замацавання ў іх вокнаў, дзвярэй. Бакавыя і верхнія плоскасці праёмаў завуць адхонамі (мал. 15).

Дэталі праёму: 1 - чвэрці, 2 - перамычкі, 3 - адхоны, 4 - міжаконне

Мал. 15. Дэталі праёму:
1 - чвэрці, 2 - перамычкі, 3 - адхоны, 4 - міжаконне

Міжаконні - гэта частка сцяны, размешчаная паміж праёмамі. Міжаконні бываюць у выглядзе простых прастакутных слупоў, а таксама слупоў з чвэрцямі для замацавання ў іх аконных і дзвярных блокаў. Чвэрці робяць, выпускаючы з мура вонкавыя ложковые вёрсты на даўжыню четвертки і ўкладваючы четвертки у старчаковых вёрстах.

Перамычкі - канструкцыі, перекрывающие праёмы зверху. Іх робяць з брусковых жалезабетонных элементаў або з мура, выкананай адмысловым спосабам.

Каменныя сцены з праёмамі або без іх - глухія, могуць мець розныя дэталі ў выглядзе напусков, абрэзаў, уступаў, пілястраў і інш. (мал. 16, а).

Напуском (мал. 16, бы) завуць участак мура, на якім чарговай яе шэраг размешчаны не ў плоскасці раней выкладзеных цаглін, а з выступам на асабовую паверхню. Напуски робяць не больш за на 1/3 даўжыні цагліны ў кожным шэрагу. Напуском некалькіх шэрагаў мура ўтвораць паяскі 3, якімі падзяляюць фасад па вышыні (гл. мал. 13), а таксама карнізы (мал. 16, бы) і іншыя канструктыўныя і архітэктурныя элементы. Паяскі або спалучэнне іх з іншымі выступоўцамі элементамі мура над аконнымі і дзвярнымі праёмамі завуць сандрыкамі.

Абрэз мура (мал. 16, а) робяць з водступам ад асабовай паверхні чарговага шэрагу мура. Вышэй абрэза сцяна мае малодшую таўшчыню, чым да абрэза. Завяршальны шэраг мура перад абрэзам - старчаковы. Абрэз мура выкладваюць пры пераходзе ад цокаля 5. да сцяны, пры памяншэнні таўшчыні сцен у верхніх паверхах шматпавярховых будынкаў і т. п.

Дэталі каменных сцен: а - дэталі сцяны, бы - карніз з напуском цаглін; 1 - абрэз, 2 - пілястры, 3 - міжаконне, 4 - чвэрць, 5 - цокаль, 6 - уступ мура

Мал. 16. Дэталі каменных сцен:
а - дэталі сцяны, бы - карніз з напуском цаглін;
1 - абрэз, 2 - пілястры, 3 - міжаконне, 4 - чвэрць, 5 - цокаль, 6 - уступ мура

Уступ 6 выкладваюць, ссоўваючы плоскасць мура ад асноўнай плоскасці сцяны.

Пілястры 2 - гэта прастакутныя слупы, выступоўцы з агульнай асабовай плоскасці сцяны і выкладываемые вперевязку з ёю.

Разоры - паглыбленні ў сцяне для размяшчэння трубаправодаў, электрычных кабеляў і іншых утоеных правадоў.

Пасля мантажу гэтых праводак разоры латаюць заподлицо з плоскасцю сцяны. Вертыкальныя разоры па шырыні і глыбіні робяць кратнымі 1/2 цагліны (каменя). Гарызантальныя разоры – кратнымі аднаму шэрагу мура па вышыні. А таксама 1/4 цагліны (каменя), і 1/2 цагліны (каменя) - па глыбіні.

Нішы - паглыбленні ў муры сцяны, кратныя 1/2 цагліны (каменя). У нішах размяшчаюць убудаваныя шафы, прыборы апалу, электрычныя і іншыя прылады.

Штраба - гэта ўчастак, які выкладваюць перад перапынкам у працы так, каб пры аднаўленні прац забяспечыць перавязку новай часткі мура з раней збудаванай. Штрабы бываюць нахільныя - убежные (мал. 17, а) і вертыкальныя (мал. 17, бы, у). Убежная штраба муры, забяспечвае лепшую сувязь злучаных участкаў сцен, чым вертыкальны мур штраба. У вертыкальныя штрабы для надзейнасці злучэнняў мура закладваюць сталёвыя сеткі па вышыні з падоўжных прутков дыяметрам 4-6мм і папярочных дыяметрам 3м, якія ўкладваюцца праз 1,5м па вышыні, у тым ліку ва ўзроўні кожнага перакрыцця. Убежными штрабами (мал. 17, г, д.)у выглядзе невялікіх участкаў сцен вышынёй да шасці шэрагаў выкладваюць на вонкавых вёрстах маякі, якія выкарыстаюць падчас муроў для замацавання причалок. Маякі размяшчаюць па кутах (мал. 17, бы) на адлегласці 10... 12м сябар ад сябра

Штрабы: а - убежная, бы - вертыкальная на прамым участку, у - тое ж, у месцы прымыкання іншай сцяны, г - убежная кутняя (маяк), д - тое ж, прамежкавая ў суцэльнай сцяне (маяк)

Мал. 17. Штрабы:
а - убежная, бы - вертыкальная на прамым участку, у - тое ж, у месцы прымыкання іншай сцяны, г - убежная кутняя (маяк), д - тое ж, прамежкавая ў суцэльнай сцяне (маяк)


усе артыкулы з падзелу "Агульныя звесткі аб каменным муры"

Выгляды і прызначэнне мура

Правілы разрэзкі і элементы каменнага мура:

Трываласць і ўстойлівасць каменнага мура: